Waarom strategie?

Een strategische analyse in slechts vijf vragen

Iedereen doet aan strategie

Laten we beginnen met het alledaagse karakter van strategie. Want hoewel ‘strategie’ met de nodige mythes is omgeven en door mensen als blabla en ongrijpbaar wordt gezien, is iedereen er continu mee bezig. Strategisch denken is namelijk niks meer dan oordeelvormen en keuzes maken, en dat doen we continu. Bijvoorbeeld wanneer je een huis koopt, verhuist of een opleiding gaat volgen. Wanneer je nadenkt over je eigen situatie in relatie tot omstandigheden in je omgeving en daarbij komt tot fundamentele keuzes voor de toekomst, ben je bezig met strategie. In zijn algemeenheid hebben die vragen betrekking op:

  • Wat wil ik? (je visie)
  • Wat ga ik doen? (je missie)
  • Hoe ga ik dat doen? (je strategie)

Of je nu bewust of onbewust invulling geeft aan die vragen: in alle gevallen is er sprake van strategie. Je hebt dus als persoon of organisatie altijd een strategie.

De functie van een formele strategie

Als je toch altijd een strategie hebt, kan je je afvragen waarom je dat gaat formaliseren en bewust een strategieproces start. Leiders van organisaties maken om verschillende redenen strategie. Het kan zijn dat ze ontwikkelingen in de omgeving zien die vragen om herbezinning. Het kan ook dat ze simpelweg een formele strategie moeten maken vanwege regelgeving of omdat andere stakeholders, zoals de RvC, daar om vragen. Maar er worden ook formele strategieën gemaakt om sociale redenen: alle ‘serieuze’ organisaties hebben een strategie, dus wij kunnen niet achterblijven. Ook gebruiken leiders strategie om hun positie te bekrachtigen: nieuwe directeur, nieuwe strategie. Of omgekeerd om een ‘testament’ na te laten wanneer zij opgevolgd worden. Dit laatste zien we vooral bij familiebedrijven.

Leiders maken ook strategie om sturing te geven aan de organisatie. In een kleine organisatie gaat dit organisch, maar vanaf 15 mensen wordt het al ingewikkelder. Laat staan voor organisaties met meer dan 150 medewerkers. Directe aansturing lukt dan niet meer en formeel gedeelde uitgangspunten worden dan steeds belangrijker. Al was het maar omdat belanghebbenden van een organisatie allemaal verschillende oriëntaties hebben. Immers, een organisatie is voor mensen geen doel, maar altijd een middel voor hun eigen behoeften, belangen en ambities. De gedachte dat het doel van een organisatie automatisch door alle belanghebbenden gedeeld wordt, is dus een illusie.

Dat betekent overigens niet dat mensen geen gemeenschappelijk belang hebben: zonder de organisatie zijn zij immers hun middel kwijt om hun individuele doel te realiseren. Het voortbestaan van de organisatie is dus een gemeenschappelijk belang voor alle stakeholders. De voornaamste functie van strategie is dan ook een helder verhaal te hebben richting alle belanghebbenden, gericht op het voortbestaan van de organisatie. Eigenlijk is strategie dus vooral het verhaal dat mensen delen over wat ze met elkaar doen. En de ervaring leert dat je succesvoller bent als je een helder én gedeeld verhaal hebt.

Huidige strategie in vijf vragen

Wij hebben het ‘verhaal’ dat we organisatiestrategie noemen teruggebracht naar vijf eenvoudige vragen. Wanneer je deze vragen weet te beantwoorden, maak je je eigen strategie (die er altijd is) expliciet. Deze vragen geven inzicht in je huidige strategie: wie je bent, waar je voor staat, wat maakt dat je voortbestaat en wat daarbij essentieel is. Het antwoord op die vragen helpt alle belanghebbenden om gefocust en vanuit gedeeld begrip te werken aan het voortbestaan van de organisatie. Om gezamenlijk gemotiveerd te zijn. Om met de juiste dingen bezig te zijn en hoofd en bijzaken te onderscheiden. En vooral: om te weten wat je vooral niet moet doen. De vragen zijn:

  1. Wat is je business?
  2. Wat is je missie en visie?
  3. Wat is je strategische positionering?
  4. Wat is je waarde propositie?
  5. Wat zijn je key resources?

Voor nu nodigen wij iedereen uit om te proberen antwoord te geven op deze vragen. Maar vooral om deze vragen te beantwoorden samen met diegenen die het ‘verhaal’ moeten delen. Geen lange lappen tekst, maximaal een paar zinnen per vraag. Vergelijk dit nu eens met collega’s en kijk wat eruit komt!

In de volgende blogs zullen we elke keer één vraag nader uitwerken, waarin we hulpmiddelen aanreiken en onze ervaring delen. Heb je ondertussen al vragen? Voel je dan vrij om contact met ons op te nemen.

Dafir Kramer
Eigenaar & consultant DKSC
Docent in strategie en veranderkunde

Rinske Breuer
Consultant DKSC
Docent in strategie en veranderkunde